Μια περιπλάνηση στο καφκικό σύμπαν μέσα από τη σύγχρονη ελληνική εικαστική δημιουργία βρίσκεται στο επίκεντρο της ομαδικής έκθεσης «Κ. ή ο συλλογικός τρόμος του ατομικού. 17 Έλληνες Καλλιτέχνες για τον Φραντς Κάφκα» παρουσιάζεται στο Clam-Gallas Palace της Πράγας έως και τις 21 Ιουνίου.
Πρόκειται για μια συνεργασία του Ιδρύματος «Η άλλη Αρκαδία» και της Ελληνικής Πρεσβείας στην Τσεχία, με διάρκεια έως και 21 Ιουνίου, σε ένα από τα σημαντικότερα μπαρόκ ανάκτορα της Πράγας, ανεγερμένο στις αρχές του 18ου αιώνα, το οποίο υπήρξε ιστορικά κέντρο κοινωνικής και καλλιτεχνικής ζωής και σήμερα λειτουργεί ως πολιτιστικός χώρος για εκθέσεις και εκδηλώσεις. Στο πέρασμα του χρόνου, το παλάτι χρησιμοποιήθηκε και από κρατικές υπηρεσίες, ενώ συνδέεται και με τον Φραντς Κάφκα, ο οποίος εργάστηκε εκεί ως ασκούμενος μετά την ολοκλήρωση των νομικών του σπουδών.
Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2024 στον χώρο του Ιδρύματος «Η άλλη Αρκαδία», στη Φωκίωνος Νέγρη, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τον θάνατο του Κάφκα. Περιλάμβανε νέες αναθέσεις έργων σε 17 Έλληνες καλλιτέχνες της Συλλογής Σωτήρη Φέλιου, που αναπτύσσονται μέσα από ποικίλα εικαστικά μέσα, όπως ζωγραφική, φωτογραφία και κατασκευές, αντλώντας από προσωπικά βιώματα και αναφορές.
Με πρωτοβουλία της Ελληνικής Πρεσβείας στην Τσεχία, η έκθεση μεταφέρεται στην Πράγα, όπου συνεχίζει τη διαδρομή της στον γενέθλιο τόπο του συγγραφέα.
Σε διάλογο με το πολύτροπο και συμβολικό έργο του Φραντς Κάφκα, οι καλλιτέχνες θίγουν όψεις της ανθρώπινης εμπειρίας και του πολιτισμού που απασχολούν τον συγγραφικό κόσμο του δημιουργού, όπως η υπαρξιακή αγωνία, η θνητότητα, το παράλογο, τα αδιέξοδα της ύπαρξης, οι μηχανισμοί εξουσίας, η γραφειοκρατική ασφυξία, η αποξένωση και η ρευστή σχέση του ατόμου με τις κοινωνικές δομές, καθώς και το όνειρο, ο έρωτας, το σώμα και το μετα-ανθρώπινο.
Όπως σημειώνει ο συγγραφέας Μισέλ Φάις στο εισαγωγικό του κείμενο «Μια αυτονόητη επιστροφή», ο Φραντς Κάφκα προσπάθησε να ξεδιαλύνει —και ίσως να περιπλέξει— μέσα από το έργο του ισόβιους διχασμούς: Τσέχος που γράφει στα γερμανικά, νομικός σύμβουλος που αισθάνεται συγγραφέας, Εβραίος που δεν πατάει στη συναγωγή, ισόβιος εργένης που κατά διαστήματα παριστάνει τον αρραβωνιασμένο, ευυπόληπτος αστός που συχνάζει σε καταγώγια, έφηβος που γερνάει απότομα, φυγάνθρωπος που διψά για συνάθροιση.
Δύο χρόνια μετά την αρχική του παρουσίαση στην Αθήνα, η έκθεση επιστρέφει στον γενέθλιο τόπο του συγγραφέα —στην «μητερούλα με τα γαμψά νύχια»— στην Πράγα, μια πόλη που διαπότισε τη γραφή του, κατέσκαψε τον ύπνο και την υγεία του, στοίχειωσε τους περιπάτους του, τον κράτησε σχεδόν αμετακίνητο εντός της και τον δέχτηκε μέσα της «φασκιωμένο σαν βρέφος».
Συμμετέχουν: Τάσος Αριδάς, Καλλιόπη Ασαργιωτάκη, Μαριλίτσα Βλαχάκη, Στέφανος Δασκαλάκης, Μιχάλης Μανουσάκης, Θεόφιλος Κατσιπάνος, Εμμανουήλ Μπιτσάκης, Χρήστος Μποκόρος, Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Κώστας Παπανικολάου, Γιώργος Ρόρρης, Αλέκος Λεβίδης, Τάσος Μαντζαβίνος, Τάσος Μισούρας, Μισέλ Φάις, Δημήτρης Χαντζόπουλος και Πόπη Τσουκάτου
Την έκθεση συνοδεύει έντυπο, στο οποίο περιλαμβάνονται χαιρετισμοί του Πρέσβη της Ελλάδας στην Πράγα Ντίνου Κωνσταντίνου, του Δημάρχου της Πράγας Bohuslav Svoboda, του Διευθυντή του Museum of the City of Prague Ivo Macek, του συλλέκτη Σωτήρη Φέλιου, εκ μέρους του Ιδρύματος Η άλλη Αρκαδία καθώς και σημείωμα του συγγραφέα Μισέλ Φάις.
Το Clam-Gallas Palace στην Πράγα είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά δείγματα μπαρόκ αρχιτεκτονικής της πόλης. Αν και βρίσκεται στην Πράγα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα «βιεννέζικου μπαρόκ» παλατινής αρχιτεκτονικής. Χτίστηκε από το 1713 για τον ναπολιτάνο κυβερνήτη Jan Václav Gallas, στη θέση ενός μικρότερου παλατιού και αρκετών αστικών κατοικιών. Το έργο ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Jan Dominik Canevalle, βάσει σχεδίων του σημαντικού βιεννέζου αρχιτέκτονα Johann Bernhard Fischer von Erlach.
Μετά τον θάνατο του Gallas το 1719, η κατασκευή συνεχίστηκε από τον κληρονόμο του Φίλιπ Γιόζεφ, ο οποίος συνεργάστηκε με τον Ιταλό ζωγράφο Carlo Carlone για τη διακόσμηση των εσωτερικών χώρων. Το 1757 το παλάτι πέρασε στον Kristián Filip Clam, από την οικογένεια της αδελφής του Gallas. Έτσι δημιουργήθηκε η δυναστεία Clam-Gallas.
Η αρχιτεκτονική και η διακόσμηση του παλατιού βασίζονται στη μυθολογία της αρχαιότητας. Το συγκρότημα είναι τετραπτέρυγο, με δύο ορόφους γύρω από μια τετράγωνη αυλή και εντυπωσιακές προσόψεις. Το παλάτι αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα ενσωμάτωσης ενός μνημειακού κτιρίου σε πυκνό μεσαιωνικό αστικό ιστό.
Σημαντικά γλυπτά δημιουργήθηκαν από το εργαστήριο του Matthias Bernard Braun: μορφές γιγάντων στις πύλες, ανάγλυφα με τον Ηρακλή, αγγελάκια, καθώς και ο Τρίτων στο συντριβάνι της αυλής. Στην οροφή υπήρχαν αρχικά 13 αγάλματα, τα οποία αφαιρέθηκαν τον 19ο αιώνα λόγω φθοράς.
Οι τοιχογραφίες του Carlo Innocenzo Carlone στη σκάλα και στους ορόφους απεικονίζουν θεούς της αρχαιότητας, ενώ στο ταβάνι δεσπόζει η μεγαλειώδης σύνθεση «Ο Θρίαμβος του Ήλιου», έκτασης περίπου 130 τ.μ. Οι αίθουσες του δεύτερου ορόφου περιλαμβάνουν επίσης μυθολογικές παραστάσεις, όπως η «Σύναξη των Θεών του Ολύμπου» και η «Αποθέωση των Τεχνών».
Η μεγάλη αίθουσα (Μαρμάρινη ή Λευκή Αίθουσα) ήταν χώρος χορού και συναυλιών, με καθρέπτες και πολυελαίους. Εκεί έχουν φιλοξενηθεί σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Mozart και ο Beethoven.
Στο πέρασμα του χρόνου, το παλάτι χρησιμοποιήθηκε και από κρατικές υπηρεσίες, ενώ ο Franz Kafka εργάστηκε εκεί ως ασκούμενος μετά τις σπουδές του στη νομική.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το κτίριο πέρασε στο Δημόσιο και σήμερα χρησιμοποιείται ως παράρτημα των Αρχείων της Πόλης της Πράγας, καθώς και για εκθέσεις, συναυλίες και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Πράγας
Χώρος
Clam-Gallas Palace
Husova 20, 110 00 Staré Město, Prague, Czech Republic
Ώρες λειτουργίας
Τρίτη – Κυριακή: 10:00 – 18:00
Δευτέρα: κλειστά
www.muzeumprahy.cz
www.felioscollection.gr
Με πληροφορίες από το https://prague.eu/
