Σπάνιας ερμηνευτικής δεινότητας, υψηλής εσωτερικής θερμοκρασίας και ιδιαίτερης σκηνικής ευφυΐας και διάνοιας ηθοποιός, ο Φαίδων Καστρής, βαθύς και εκρηκτικός, με πρωτοφανή ρυθμό και κώδικα γλώσσας που μετουσιώνει τις λέξεις σε πράξη, συστήνεται στο κοινό μετά από τριάντα και πλέον χρόνια διαδρομής, με τους Πέρσες του Αισχύλου, παίζοντας ο ίδιος όλους τους ρόλους της τραγωδίας, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στον «Φούρνο» της οδού Μαυρομιχάλη έως και τις 3 Φεβρουαρίου.
«Σαν να ολοκληρώνω μια διαδρομή και να λέω ότι έφτασα ως εδώ κι είμαι αυτό», ομολογεί στο artplay.gr
Με τη γνώση και τη σοφία ενός αρχαίου ραψωδού και αοιδού, που «μεταμορφώνεται σε μύστη και κοσμοναύτη», ακολουθεί τα βήματα μιας λειτουργίας ταξιδεύοντας στον χρόνο και εξηγεί:
«Είδα όλο το έργο σαν μια Μεγάλη Εβδομάδα, μια Εβδομάδα των Παθών, όπου όλα ξεκινάνε με έναν ιερέα που πάει να στολίσει τον ναό του για την ετήσια γιορτή των Περσών! Ακολουθώ την κατάνυξη και το πάθος, για αυτό και μιλώ για Ακολουθία των Παθών των Περσών, μια λειτουργία, και επιμνημόσυνη δέηση. Το έργο έχει τα στάσιμα, τα επεισόδια, τους ρόλους του». Και αποκαλύπτει πως πρώτα του παρουσιάστηκε η παράσταση και μετά έκανε την επιλογή της. «Την ονειρεύτηκα, τη φαντάστηκα πολλές φορές, είδα καθαρά τις διαδρομές και μετά είπα θα το κάνω. Έζησα μαζί με τους Πέρσες για πολλούς μήνες, τους ονειρεύτηκα, μου μίλησαν, τους αφουγκράστηκα και τώρα στέκομαι με δέος και απορώ πως δεν έχω τρομοκρατηθεί απέναντι σε αυτό το μεγαθήριο, για το οποίο νιώθω χαρά, ευτυχία και σιγουριά».
“Για εμάς μιλάμε”
Σαν ένας αρχιερέας απευθυνόμενος προς το πιστό του εκκλησίασμα, ο Φαίδων Καστρής δεν διστάζει να υπογραμμίσει πως «δεν μιλάμε για ένα παραμύθι, αλλά για ένα συμπαντικό έργο που μας ξεπερνάει, πάνω στο οποίο πρέπει να σκύψεις ταπεινά. Οι Πέρσες είμαστε εμείς. Είναι μια παράσταση πάνω στο σώμα της οποίας καταγράφηκαν όλα αυτά που καθορίζουν την ελληνική κοινωνία και το θέατρο.
Αισθάνομαι σαν να γυρνάω πίσω στο χρόνο και στη διαδρομή της πρώτης μου συνάντησης με τους Πέρσες το 2006. Η παράσταση αφιερώνεται στη μνήμη του Γιάννη Κρανά ενός πολύ στενού και αγαπημένου μου φίλου που έπαιζε τότε τον Δαρείο», αναφέρει.
Σε εκείνη την παράσταση που σκηνοθέτησε για το Εθνικό Θέατρο η Λυδία Κονιόρδου, ο Φαίδων ήταν επικεφαλής αγγελιοφόρος και πρώτος κορυφαίος. Την ίδια χρονιά χάνει την μητέρα του από μια καλπάζουσα λευχαιμία σε ηλικία 59 χρόνων. “Με είχε γεννήσει πολύ μικρή και μεγαλώναμε μαζί”, σημειώνει και προσθέτει πως “στην παράσταση είναι κυρίαρχη η αίσθηση μια Άτοσσας, μιας Θεοτόκου όπως την έχει ο Αισχύλος μέσα στο σύμπαν των Περσών. Άλλωστε πάντα είναι μέσα μου μια Άτοσσα. Με τον χρόνο οι νεκροί γίνονται όλο και πιο ανάγλυφοι όλο και πιο ζωντανοί μέσα μας».
“Κάνω πολιτική μέσα από την τέχνη μου”
Ευθύς και αποκαλυπτικός, ο Φαίδων Καστρής δε διστάζει να εκμυστηρευτεί: “σε αυτήν την παράσταση μπαίνω σαν άνθρωπος που μεγαλώνει και στέκεται απέναντι στη ζωή του, στα λάθη του, σαν να είμαι ταυτόχρονα η αφετηρία και ο τερματισμός του Ξέρξη, ένας Δαρείος που λέει ότι είναι σημαντικό το ότι ζούμε και μια Άτοσσα που τη νοιάζει το παιδί της.
Δεν δίνω διάλεξη με την παράστασή μου, δεν είμαι ιστορικός ούτε πολιτικός, δεν πολιτικολογώ ούτε κάνω παράσταση – μανιφέστο. Αλλά κάνω πολιτική ως πολίτης μέσα από την τέχνη μου.
Αισθάνομαι ότι όλες αυτές οι πεποιθήσεις και οι ελπίδες για δημοκρατία, για μεγαλύτερη ελευθερία, αποδοχή της ατομικότητας και της ιδιαιτερότητας του καθενός μας, μοιάζει να οπισθοδρομεί, να επιστρέφει σε παλαιές εποχές.
Πάρτε για παράδειγμα τις ΗΠΑ, στις οποίες παλιότερα ξέραμε πως υπήρχε τουλάχιστον ένα δημοκρατικό κογκρέσο, ενώ εδώ και χρόνια η χώρα δεν είναι απλά μια ιμπεριαλιστική δύναμη, αλλά μια δύναμη που δεν είναι καν δημοκρατική. Σήμερα βλέπουμε ότι η αυτοκρατορία που πέφτει είναι η δυτική, η αυτοκρατορία της Δύσης. Όταν πολιτικοί σαν τον Τραμπ κι ένας κυρίαρχος δυτικός κόσμος επιλέγουν τη “δημοκρατία” της εξουσίας του ισχυρού και όχι του δίκαιου και οι άνθρωποι αποτελούν γρανάζια μιας μηχανής, είναι φανερό πως ο κόσμος αλλάζει.
Αυτό που ζούμε τώρα έχει μέσα του και μια εκδίκηση της ιστορίας, καθώς απέναντι στη Δύση στέκεται ο μεγάλος κόσμος που η Δύση τον θεωρούσε έξω από τον πολιτισμό, η Κίνα, οι Ινδίες, η Λατινική Αμερική, που συνεχίζει να υποφέρει με τη Δύση να επιχαίρει πως είναι δικό της δικαίωμα και μόνο, να καταστρέφει”.
Στην παράσταση, μια μεγάλη και ακριβή παραγωγή που στηρίζει μόνος, ο ίδιος ο Φαίδων Καστρής, υπογράφοντας εκτός της ερμηνείας και τη σκηνοθεσία, η μετάφραση είναι της Νικολέττας Φριντζήλα, τη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Στέφανος Κοζάνης, το Video art ο Στέφανος Κοσμίδης, τους φωτισμούς ο Αποστόλης Τσατσάκος, τα σκηνικά ο Νίκος Δεντάκης, τα κοστούμια η Δόμνα Ζαφειροπούλου, τις χειροποίητες ενδυματολογικές εξαρτήσεις η Στέλλα Ζαφειροπούλου, την ψιμυθίωση η Ήρα Σ. Μαγαλιού, τις φωτογραφίες η Ιουλία Λαδογιάννη και την αφίσα ο Βίκτωρ Μελίστας.
Μάνια Ζούση
