featured Βιβλίο

Φίλιπ Ροθ: Ένας συγγραφέας προβοκάτορας του εαυτού του

Τον έχουν χαρακτηρίσει τον σημαντικότερο εν ζωή συγγραφέα του μεγάλου αμερικανικού μυθιστορήματος.

Οι μεταφραστές, οι κριτικοί λογοτεχνίας, οι εκδότες αλλά και οι αναγνώστες του ανά τον κόσμο, δεν αρνούνται ωστόσο ότι ο Φίλιπ Ροθ, που το όνομά του δεν απουσιάζει ποτέ τα τελευταία χρόνια από τις λίστες υποψηφίων για το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, δεν κάνει τίποτα άλλο στο έργο του από το να παρακολουθεί τον εαυτό του.

Όταν του απονεμήθηκε το Βραβείο Μπούκερ το 2011, ένα από τα τρία μέλη της κριτικής επιτροπής, υποβάλλει την παραίτησή του εκφράζοντας δυσαρέσκεια για την επιλογή, λέγοντας πως δεν τον θεωρεί συγγραφέα καθώς γράφει συνεχώς για το ίδιο θέμα που είναι ο εαυτός του.

Στις ενστάσεις που εγείρονται, ο συγγραφέας που αναδιαμόρφωσε την ιδέα της μυθοπλασίας, μοιάζει να απαντά μέσα από την αυτοβιογραφία του με τίτλο «Τα γεγονότα», που μόλις κυκλοφόρησε σε μετάφραση Κατερίνας Σχινά από τις εκδόσεις «Πόλις».

Ένα έργο που αποκαλύπτει την αλληλεπίδραση ζωής και τέχνης και όπου ο Ροθ αφηγείται πέντε επεισόδια από την ζωή του.

«.. αυτό εδώ το χειρόγραφο είναι ο απογυμνωμένος σκελετός, η δομή μιας ζωής στερημένης από μυθοπλασία.. μιας ζωής όχι και τόσο διασκεδαστικά ξοδεμένης, σε ένα μοναχικό δωμάτιο με μια γραφομηχανή..», γράφει ο Ροθ που αναρωτιέται τι μπορεί να τον οδήγησε να παρουσιάσει «σε πρόζα» τον εαυτό του «έτσι αμεταμφίεστο; ». Και απαντά: «Πάντα χρησιμοποιούσα το παρελθόν ως βάση για μια μεταμόρφωση και μεταξύ άλλων, ως ένα είδος, περίπλοκης εξήγησης του κόσμου μου σε μένα τον ίδιο…επέστρεψα στην πρωταρχική πηγή όχι για το υλικό αλλά για την εκκίνηση, την επανεκκίνηση. ..τα πρόσωπα που επινόησα ώστε να καταστήσω ορατό τον εαυτό μου ήταν πρωτίστως ο εαυτός μου…»

Ο Ροθ αναγνωρίζει πως «η ικανότητα της μεταμόρφωσης του εαυτού και συνάμα της φαντασίας» του «ήταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης».

Έτσι βάλθηκε να γράψει όπως λέει «ένα βιβλίο αναδρομής, παίρνοντας ό, τι υπήρξε προϊόν της φαντασίας μου και αφυδατώνοντάς το, ας πούμε, ώστε να επαναφέρω την εμπειρία μου στην πρωτογενή προ-μυθοπλαστική της πραγματικότητα».

Την ίδια ώρα αναρωτιέται « μήπως αυτό το βιβλίο δεν γράφτηκε μόνο λόγω εξάντλησης από την αδιάκοπη δημιουργία θρύλων περί του εαυτού ..αναρωτιέμαι μήπως το ξέσπασμα της νοσταλγίας για τους γονείς που προκάλεσε η νευρική κατάρρευση σε έναν 55χρονο άνδρα, στην πραγματικότητα είναι η στήλη της Ροζέτας για τούτο το χειρόγραφο..νομίζω ότι αυτά είναι όλα όσα βρίσκονται πίσω από αυτό το βιβλίο».

Ομολογεί πως τον έχουν «εξαντλήσει οι μάσκες, οι μεταμφιέσεις, οι διαστρεβλώσεις και τα ψέματα» και το μόνο που θέλει είναι να κάνει «εκθαμβωτική την πραγματική ζωή» με την οποία όπως δηλώνει έχει «εμπλακεί εκ νέου.. » αποτυπώνοντας «την εμπειρία αμεταμόρφωτη ..»

Μάνια Ζούση
Πηγή: Νέα Σελίδα